Następstwo czasów w mowie zależnej

Jak wspomnieliśmy wcześniej, mowy zależnej (Reported/Indirect Speech) używamy, kiedy chcemy przekazać czyjąś wypowiedź nie cytując dokładnie tego, co ktoś powiedział, ale przekazując treść tej wypowiedzi.

Pokazaliśmy, jak zmienia się czas przy tworzeniu zdania w mowie zależnej. Mamy do czynienia z następstwem czasów. Stosowanie następstwa czasów polega na COFNIĘCIU czasu użytego w zdaniu podrzędnym. Jako że taka definicja niewiele pewnie tłumaczy, przeanalizujmy to na przykładach.

mowa niezależna mowa zależna
playJack said "I am handsome." playJack said (that)* he was handsome.
Jack powiedział: "Jestem przystojny." (kolejny skromniś) Jack powiedział, że jest przystojny.

W pierwszym zdaniu w mowie niezależnej przekazujemy to, co powiedział Jack w czasie teraźniejszym: I'm handsome. Nie ma tu nic dziwnego - cytujemy po prostu dokładnie to, co usłyszeliśmy. Jeśli jednak do przekazania tej informacji chcemy zastosować mowę zależną musimy "cofnąć" czas - z czasu teraźniejszego (Present Simple) robi się czas przeszły (Past Simple): ...that he was handsome.

*that w nawiasie oznacza, że możemy to słówko ominąć bez zmiany znaczenia zdania.

Zwróćmy uwagę, że na polski nadal tłumaczymy zdanie w czasie teraźniejszym!

No dobrze, a co jeśli pierwsze zdanie będzie w czasie przeszłym? Nic trudnego - cofamy czas przeszły "o jedno oczko" i otrzymujemy czas zaprzeszły. Zobaczmy:

mowa niezależna mowa zależna
playJack said "I was handsome." playJack said (that) he had been handsome.
Jack powiedział: "Byłem przystojny."
Jack powiedział, że był przystojny.

Jak widać Past Simple zmienił się w Past Perfect.

Oto zestawienie zmian czasów:

mowa niezależna   mowa zależna
Present Simple » Past Simple
playSue said "I don't like him." » playSue said (that) she didn't like him.
Present Continuous » Past Continuous
play"The sun is shining," he said. » playHe said the sun was shining.
Past Simple » Past Perfect
playMonica said "I wrote a letter." » playMonica said she had written a letter.
Present Perfect » Past Perfect
play"I have lost my keys," said Mike. » playMike said (that) he had lost his keys.
Present Perfect Continuous » Past Perfect Continuous
playMr Brown said "I've been working for this company for 3 years." » playMr Brown said he had been working for that company for 3 years.
Future Simple » Future in the Past
play"I will do it tomorrow," said Jenny. » playJenny said she would do it the next day.
Future Continuous » Future Continuous in the Past
play"She will be working on the project tomorrow at 5," said George. » playGeorge said she would be working on the project the next day at 5.

Także niektóre czasowniki modalne się zmieniają:

mowa niezależna   mowa zależna
playwill » playwould
playcan » playcould
playmay » playmight
playshall » playshould
playwould » playwould
playcould » playcould
playmight » playmight
playshould » playshould

Kilka przykładów:

mowa niezależna   mowa zależna
can » could
play"I can take it from you," he said to me.
» playHe said he could take it from me.
may » might
play"I may help you when you need it." » playShe said she might help me when I needed it.
shall » should
play"Shall I help you?" » playShe asked if she should help me.

Czasów zaprzeszłych oczywiście nie można jeszcze bardziej cofnąć. Zostawiamy je w takim przypadku bez zmian:

mowa niezależna   mowa zależna
Past Perfect » Past Perfect
playMargaret said "I had hoped to meet him finally." » playMargaret said she had hoped to meet him finally.
Past Perfect Continuous » Past Perfect Continuous
playShe said "I had been baking the cake then." » playShe said (that) she had been baking the cake then.

Kiedy jeszcze nie ma następstwa czasów?

Kiedy relacjonujemy coś, co ktoś mówi w tej chwili. Np. rozmawiamy na ulicy i nie wszystko dobrze słychać (kiedy właśnie przejeżdża ciężarówa):

playJack: "I don't have enough money to buy this book."

playMary: "What did he say?"

playDavid: "He said he doesn't have enough money to buy the book."
lub
play"He says he doesn't have enough money to buy the book."
Jack: "Nie mam wystarczająco pieniędzy, żeby kupić tę książkę."


Mary: "Co on powiedział?"
(własnie przejechała ciężarówka i Mary nic nie slyszała)


David: "Powiedział, że nie ma wystarczająco pieniędzy, żeby kupić tę książkę."
lub
"Mówi, że nie ma wystarczająco pieniędzy, żeby kupić tę książkę."

W powyższym przypadku nie zastosowaliśmy następstwa czasów, ponieważ w ciągu tych paru sekund nie zmienił się stan portfela Jacka, między jego wypowiedzią a powtórzeniem jej przez Davida nie minęło dużo czasu.

Komentarze (21)

TollinseHolmes
14 sty 2018

Bardzo pomocne :)

rykin
21 paź 2017

mafia44 to jest zupełnie coś innego, wtedy jest he said not to do that

mafia44
26 maj 2016

A jak przeksztalcic zdanie don't do that na mowe zalezna? Czy tego sie nie przeksztalca? Bedzie poprostu he said don' do that?

Vilverin
06 lut 2014

Pomocna rzecz :)

Nessatinuviel
29 lis 2013

Stan portfela Jacka sie nie zmienil.. a jego stan urody w pierwszym zdaniu..? Przeciez tez sie nie zmienil.Wiec moge napisac "Jack said that he is handsome"?

12ewe
19 lis 2012

a co się dzieje z ,,that"? W zdaniu: ,Sue said (that) she didn't like him." jeszcze jest, a potem w zdaniu ,,He said the sun was shining." go nie ma.

kamiqa
08 maj 2012

a gdzie Past Con -> past perfect con ????

a1g
09 lut 2012

do "I may help you when you need it." moze być "ho , ho" wersji
zd. złożonych , a choćby :
1. I said I might help you when you needed it .
2. I told her I might help her when she needed it .
3. Didn't you promise me you might help me when I needed it ?
4. You told them I might help him when he needed it .
5. Did she say she might help her when she needed it ?
...czasem lepiej użyć imion własnych !!
6. e.t.c.

a1g
09 lut 2012

"George said she would be working on the project the next day at 5." - tak napisaliście ! A skąd to wiadomo , że G. nie ujawnił
tej informacji np: 2dni do tyłu , hmm ?
Stąd Ja bym , to zdanie uciął na : "... on the project ." , chyba
żebym wiedział , kiedy to ów G. powiedział a więc i określeń
czasowych "pracy nad projektem" byloby dość dużo , ale na pewno wiadomo byłoby wówczas konkretnie kiedy to "ona pracowała.."

a1g
09 lut 2012

No dobrze, a co jeśli pierwsze zdanie będzie w czasie przeszłym? ....raczej chciałeś/-aś powiedzieć "drugie zdanie"
i choćby nie wiem gdzie owo zd. podrzędne postawić , zawsze będzie tym drugim ... noo ... znaczeniowo w logice zd. zlożonego

Skomentuj

Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.